Samenvatting Jeugdmonitor Utrecht speciaal basisonderwijs
- De meeste kinderen voelen zich gezond en gelukkig
- Kinderen maken zich zorgen
- Sociale veiligheid en inclusie staan onder druk
- Sport en bewegen zijn niet vanzelfsprekend
-
Gezinsfactoren beïnvloeden kansrijk opgroeien
Met de Jeugdmonitor Utrecht (JMU) brengt de afdeling Volksgezondheid van de gemeente Utrecht in beeld hoe het gaat met gezondheid, welzijn, leefstijl, schoolbeleving en gezinssituatie van leerlingen uit groep zeven en acht in Utrecht. In oktober en november 2025 is de JMU voor het eerst uitgebreid naar het speciaal basisonderwijsHet speciaal basisonderwijs (sbo) is er voor kinderen die op reguliere basisscholen niet de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben. Kinderen in het sbo hebben vaak veel moeite met leren of gedragsproblemen. (sbo), nadat deze monitor al 10 keer is uitgevoerd op het reguliere basisonderwijs. De reguliere JMU-vragenlijst is voor het speciaal basisonderwijs ingekort en versimpeld. De resultaten van beide jeugdmonitoren zijn daarom niet vergelijkbaar.
De anonieme vragenlijsten zijn ingevuld door 131 leerlingen op 3 scholen voor speciaal basisonderwijs. Dat is 62% van de leerlingen uit groep zeven en acht van het Utrechtse sbo. 63% van de deelnemers is een jongen en 70% is in Nederland geboren.
De meeste kinderen voelen zich gezond en gelukkig
Bijna driekwart (73%) van de kinderen uit groep 7 en 8 van het speciaal basisonderwijs voelt zich in 2025 gezond en 82% van de kinderen voelt zich gelukkig. 88% heeft vrienden met wie ze over leuke en minder leuke dingen kunnen praten en 66% kan vaak met ouders over problemen praten. Iets meer dan de helft van de kinderen (53%) denkt dat de leerkracht hen vaak begrijpt.
Kinderen maken zich zorgen
26% van de kinderen geeft aan zich vaak zorgen te maken over het schooladvies en één op de vijf kinderen maakt zich vaak zorgen over de toekomst. Die zorgen zijn divers en gaan bijvoorbeeld over familie, geld/werk, gezondheid, school en veiligheid.
Sociale veiligheid en inclusie staan onder druk
Een derde van de kinderen op het sbo voelt zich niet of soms veilig in de buurt. 28% voelt zich niet of soms veilig op school. Ongeveer een kwart van de kinderen geeft aan gepest te worden: 21% op school en 18% digitaal. 31% van de kinderen vindt homoseksualiteit normaal en 24% vindt het verkeerd. Ook in het reguliere basisonderwijs staan deze thema’s onder druk.
Sport en bewegen zijn niet vanzelfsprekend
Ruim de helft (58%) van de kinderen uit groep 7 en 8 van het speciaal basisonderwijs gaat lopend of fietsend naar school. 49% speelt in het weekend vaak buiten. Ongeveer de helft van de kinderen geeft aan meer dan 2 uur per dag in hun vrije tijd naar een scherm te kijken. Zes op de tien kinderen doen aan sport en zeven op de tien hebben een zwemdiploma.
Gezinsfactoren beïnvloeden kansrijk opgroeien
Sommige gezinssituaties geven een verhoogd risico op minder gunstige gezondheidsuitkomsten voor kinderen. Zo geeft 17% van de kinderen aan een gezinslid met een ernstige ziekte of handicap te hebben. Deze (waarschijnlijke) jonge mantelzorgers maken zich mogelijk zorgen, helpen thuis vaker mee en/of ervaren extra verantwoordelijkheden.Daarnaast geeft 28% van de kinderen aan gescheiden ouders te hebben. Onderzoek laat zien dat kinderen van gescheiden ouders gemiddeld vaker emotionele problemen en schoolproblemen ervaren.