Gezondheid en welzijn
De meeste Utrechters voelen zich gezond
De meeste Utrechters voelen zich gezond. Dit geldt voor 79% van de volwassenenUtrechters van 18 jaar en ouder. en 63% van de 65-plussers. In vergelijking met de andere G4-steden, de studentenstad Nijmegen en landelijk voelen Utrechtse volwassenen zich vaker gezond. Oudere Utrechters voelen zich over het algemeen net zo vaak gezond als in andere steden en landelijk.Utrechtse volwassenen voelen zich weer net zo vaak gezond als vóór de corona-periode.
Ook de meeste kinderenKinderen uit groep zeven en acht van het regulier basisonderwijs. en jongerenJongeren uit de tweede en vierde klas van het regulier voortgezet onderwijs. in Utrecht voelen zich gezond. Utrechtse jongeren voelen zich net zo vaak gezond als jongeren in de andere G4-steden, landelijk en andere studentensteden. Er zijn geen vergelijkbare landelijke of G4 gegevens over kinderen. De ervaren gezondheid van Utrechtse kinderen en jongvolwassenen16- tot en met 25-jarigen. is al jaren stabiel. Onder jongeren is de ervaren gezondheid tussen 2021 en 2023 gedaald, vooral bij meisjes.
De ervaren gezondheid is het oordeel over de eigen gezondheid. Het is een samenvattende maat van alle gezondheidsaspecten die voor de betreffende persoon relevant zijn. Dit gaat vaak om de lichamelijke en mentale gezondheid, maar ook leefgewoonten en leefomstandigheden kunnen dit oordeel mede bepalen.
Goed ervaren gezondheid, naar leeftijdsgroep
Toch blijven zorgen over mentale ongezondheid bestaan
Hoewel de meeste Utrechters zich gezond voelen, blijven de zorgen over de mentale gezondheid van inwoners bestaan. Zo is 20% van de jongvolwassenen vaak beperkt door psychische klachten. Onder volwassenen is een toename van Utrechters met een hoog risico op een angststoornis of depressie: in 2020 was dit 7%, in 2024 10%. Deze toename is ook landelijk en in meerdere G4- en studentensteden te zien. Toch hebben Utrechtse volwassenen minder vaak een hoog risico op een angststoornis of depressie dan in andere G4-steden.Ongeveer één op de 20 Utrechtse jongeren en jongvolwassenen heeft vaak suïcidale gedachten. Dit is vergelijkbaar met de meeste andere G4-steden en studentensteden. In enkele steden ligt het percentage hoger dan in Utrecht.
Van de Utrechtse kinderen heeft 15% een verhoogd risico op psychosociale problemen. 20% van de minderjarigen in Utrecht heeft een ouder die gebruik maakt van ggz en/of medicijnen vanwege psychische klachten of verslaving. Zij maken aanzienlijk vaker gebruik van jeugdhulp dan andere kinderen.
We zien een toename van stress onder jongeren, zowel in Utrecht als landelijk en in meerdere G4- en studentensteden. In 2023 voelt 51% van de Utrechtse jongeren zich vaak gestrest, dit was 44% in 2021. Het percentage Utrechtse jongeren met stress is vergelijkbaar met Rotterdam, Den Haag en landelijk.Van de Utrechtse kinderen is 28% vaak gestrest en van de jongvolwassenen 49%. Kinderen, jongeren en jongvolwassenen hebben het vaakst stress over school/studie. Uit landelijk kwalitatief onderzoek blijkt dat veel jongvolwassenen zich ook zorgen maken over geld en maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de krappe woningmarkten stijgende prijzen. Positief nieuws is dat Utrechtse kinderen minder vaak faalangstige gevoelens hebben: het daalde van 18% in 2021 naar 11% in 2025.
Meer weten? In de paragraaf Fysieke leefomgeving wordt dieper ingegaan op de impact van de krappe woningmarkt op het leven en welzijn van inwoners. In de paragraaf Rondkomen en werk is aandacht voor het verband tussen gezondheid en bestaanszekerheid.
Percentage kinderen en jongeren dat zich (heel) vaak gestrest voelt
Uit landelijk onderzoek, Utrechts onderzoek en duidingblijkt dat ouders veel stress ervaren, omdat ze bijvoorbeeld te weinig tijd hebben en moeite hebben om de juiste balans te vinden tussen werk, gezin en zorg. Dit heeft grote invloed op het gezinsleven. In Utrecht voelt 16% van de ouders zich zwaar belast door het ouderschap. Tussen 2020 en 2024 is er een toename van ouders die weinig zelfvertrouwen hebben in het ouderschap: van 8% naar 17%. Ouders die moeite hebben met rondkomen en ouders die in het buitenland geboren zijn (migrant) ervaren vaker weinig zelfvertrouwen in het ouderschap. De stijging is vooral zichtbaar onder ouders met hbo- en wo-opleiding, 40 tot 54-jarigen, gezinnen met meerdere volwassenen en ouders zonder moeite met rondkomen. Als ouders zich vergelijken met andere ouders (ook via social media) en het gevoel hebben niet aan het perfecte beeld te voldoen, kan dat zorgen voor minder zelfvertrouwen.
Meer weten over de impact van de digitale wereld op gezondheid? Zie de paragraaf Gezondheidsverschillen.
Gezondheidsproblemen in de huisartsenpraktijk
Per 1.000 ingeschreven Utrechters zijn er 85 patiënten met een angstproblematiek, 71 met depressie, 65 met hart- en vaatziekten of een verhoogd risico daarop en 45 met diabetes mellitus bekend bij de huisarts. Onder 65-plussers zijn (een verhoogd risico op) hart- en vaatziekten, diabetes mellitus en kanker de meest voorkomende aandoeningen. 6% van de Utrechtse 19-plussers is bij de huisarts bekend met twee of meer chronische aandoeningen (comorbiditeit). Dit percentage neemt toe met de leeftijd: 20% van de 65 t/m 79-jarigen heeft comorbiditeitGelijktijdige aanwezigheid van twee of meer van 28 veelvoorkomende chronische aandoeningen. en 32% van de 80-plussers.
Bijna de helft van de Utrechtse ouderen is kwetsbaar volgens de frailty index
De frailty index is een score op basis van medicatie, cognitieve achteruitgang, gedurende een lange periode geen zorg ontvangen en geriatrische acute gebeurtenissen, zoals vallen of een acute infectie, die de gezondheid van een oudere zwaar ontregelen.In Utrecht is 49% van de zelfstandig wonende 60-plussers kwetsbaar volgens de frailty index. Dit percentage neemt toe met de leeftijd: van de 85-plussers is 75% kwetsbaar.
Percentage zelfstandig wonende 60-plussers dat kwetsbaar is volgens de frailty index