Vrijetijdsbesteding

Jeugd

• Kinderen uit gezinnen met een lage welvaart spelen minder buiten
• Steeds meer kinderen kijken veel op een beeldscherm
• 88% van de Utrechtse kinderen sport wekelijks
• 37% van de kinderen is lid van een ander soort vereniging (dan sportvereniging) 

Jongvolwassenen

• Jongvolwassenen vinden het vaak moeilijk om te stoppen met sociale media
• Een derde van de jongvolwassenen blijft sociale media gebruiken ondanks problemen
• Zes op de tien jongvolwassenen gamet wel eens
• 15% van de jongvolwassenen heeft afgelopen jaar online gegokt voor geld
• Meer jongvolwassenen bewegen elke dag minimaal een half uur

Volwassenen en ouderen

• 9% van de Utrechtse mannen gokt online
• Steeds meer Utrechters sporten elke week

Kinderen uit gezinnen met een lage welvaart spelen minder buiten

Kinderen uit gezinnen met een lage welvaart zijn sinds 2021 minder buiten gaan spelen. 42% van deze kinderen speelt in 2025 gemiddeld over een week een uur of meer per dag buiten. In 2021 was dit nog 52%. Kinderen uit gezinnen met een lage welvaart spelen in 2025 ook minder vaak buiten dan andere kinderen. Gemiddeld speelt 51% van de Utrechtse kinderen uit groep 7 en 8 van het basisonderwijs een uur of meer per dag buiten. Jongens spelen meer buiten dan meisjes. 60% van de jongens speelt meer dan een uur buiten. Bij meisjes is dit 41%.Jeugdmonitor Utrecht.

Percentage kinderen dat minstens een uur per dag buiten speelt naar gezinswelvaart

Steeds meer kinderen kijken veel op een beeldscherm

35% van de kinderen kijkt in 2025 in hun vrije tijd meer dan twee uur per dag naar een beeldscherm, zoals een TV, smartphone, tablet of spelcomputer. In 2015 was dit nog 25%.Jeugdmonitor Utrecht.Lees hier meer over in de tekst over gebruik van digitale media.

88% van de Utrechtse kinderen sport wekelijks

In 2025 sport 88% van de kinderen minimaal één keer per week. 84% van de kinderen is lid van een sportvereniging of -club en sport daar elke week. Kinderen sporten ook op andere plekken dan bij een vereniging of sportclub. 37% van de kinderen doet tenminste één keer per week na schooltijd mee aan sport- of bewegingsactiviteiten op een andere plek dan bij een sportvereniging of sportclub.Jeugdmonitor Utrecht.Lees hier meer over in de tekst over beweging.

37% van de kinderen is lid van een ander soort vereniging

Ruim een derde van de kinderen is lid van een ander soort vereniging dan een sportvereniging. Dit geldt vaker voor meisjes dan voor jongens. 42% van de meisjes en 33% van de jongens is lid van een ander soort vereniging. Meisjes zijn vaker dan jongens lid van een vereniging voor zang, muziek of toneel. Jongens zijn vaker lid van de scouting.

Percentage kinderen dat lid is van een vereniging van of voor:

Jongvolwassenen vinden het vaak moeilijk om te stoppen met sociale media 

45% van de jongvolwassenen (16 t/m 25 jaar) geeft in het voorjaar van 2024April tot en met juli 2024. aan het (zeer) vaak moeilijk te vinden om te stoppen met sociale media. Dit is hoger dan landelijk en in de regio, maar vergelijkbaar met de andere grote steden. Vrouwen en jongvolwassenen met een wo-opleidingVolgt de opleiding nu of heeft deze als hoogste afgerond. vinden het vaker moeilijk om te stoppen met sociale media dan andere jongvolwassenen.i

Een derde van de jongvolwassenen blijft sociale media gebruiken ondanks problemen

32% van de jongvolwassenen blijft sociale media gebruiken terwijl dit problemen oplevert. Bij een op de vijf levert het gebruik al langer dan een jaar problemen op. Jongvolwassenen die samenwonen met anderen blijven vaker sociale media gebruiken terwijl dit problemen oplevert dan andere jongvolwassenen. Dit geldt ook voor jongvolwassenen die alleen wonen en jongvolwassenen die in het buitenland zijn geboren. In de wijken Oost en Noordoost geven jongvolwassenen vaker aan sociale media te blijven gebruiken terwijl dit voor problemen zorgt dan in andere wijken.i

Percentage jongvolwassenen dat sociale media blijft gebruiken terwijl dit problemen oplevert

Zes op de tien jongvolwassenen gamet wel eens

59% van de jongvolwassenen geeft aan wel eens te gamen. 4% van de jongvolwassenen in Utrecht blijft gamen terwijl dit problemen oplevert. Mannen blijven vaker gamen ondanks problemen dan vrouwen. Jongvolwassenen in ZuidwestOnder de wijk Utrecht-Zuidwest vallen de volgende subwijken: Dichterswijk, Rivierenwijk, Transwijk en Kanaleneiland. vinden het vaker moeilijk om te stoppen met gamen dan jongvolwassenen uit andere wijken.i

15% van de jongvolwassenen heeft afgelopen jaar online gegokt voor geld

In Utrecht heeft 15% van de jongvolwassenen het afgelopen jaar online gegokt voor geld. Gemiddeld in Nederland geeft 19% dit aan. Minder dan 1% gokt dagelijks. 2% geeft aan het afgelopen jaar geldproblemen te hebben gekregen door online gokken.iEerdere cijfers over online gokken zijn niet beschikbaar. Uit een rapportage online kansspelen van de Kansspelautoriteit blijkt dat relatief veel jongvolwassenen online gokken. Zij gokken met name op sportwedstrijden.Monitoringsrapportage online kansspelen.

Meer jongvolwassenen bewegen elke dag minimaal een half uur

In 2024 beweegt 60% van de jongvolwassenen vijf of meer dagen per week minimaal dertig minuten. Dit is meer dan in 2022, toen gaf 53% dit aan. 77% van de jongvolwassenen sport elke week en 66% is lid van een sportvereniging of sportschool.iSportclub, sportvereniging of sportschool of (online) sportabonnement.Lees hier meer informatie over beweging.

Om de resultaten uit de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 te duiden, zijn er begin 2025 zes duidingsgesprekken gevoerd met in totaal twintig jongvolwassenen. De gesprekken gingen over het gebruik van sociale media, de positieve en negatieve gevolgen die jongvolwassenen daardoor ervaren op hun gezondheid en de manieren waarop zij controle proberen te krijgen over hun sociale media gebruik. De meest gebruikte apps onder de deelnemers waren Instagram, Whatsapp, Snapchat, YouTube en TikTok.

Positieve en negatieve gevolgen van het gebruik van sociale media

Jongvolwassenen beschrijven zowel positieve als negatieve gevolgen op hun gezondheid door het gebruik van sociale media. De belangrijkste thema's waarop jongvolwassenen gevolgen ervaren, zijn sociale contacten, mentale gezondheid en leefgewoonten.

Sociale contacten

Jongvolwassenen geven aan dat zij via sociale media gemakkelijk contact kunnen onderhouden en zich verbonden voelen met anderen. Aan de andere kant worden er ook negatieve gevolgen ervaren. Zo noemen enkele jongvolwassenen dat contact onderhouden via sociale media ook druk met zich meebrengt, bijvoorbeeld om te moeten reageren op berichten. Anderen merken dat zij zich ongemakkelijker voelen in fysiek sociaal contact of dat de diepgang in fysieke contacten afneemt.

Ik merk dus actief dat het contact met die paar goede vrienden, minder is of minder diepgaand is, omdat je gewoon ook veel op sociale media zit, vooral met mijn vriendin merk ik dat. Dan zitten we een hele avond een beetje te scrollen naast elkaar. Laatst zijn we een weekendje weggeweest, en dan hebben we als regel gesteld: geen telefoons, en dan heb je opeens hele diepe gesprekken.

Mentale gezondheid

Veel jongvolwassenen gebruiken sociale media om om te gaan met stress en negatieve emoties. Het is een manier om te ontsnappen aan dagelijkse stress en druk. Echter kan sociale media negatieve gedachtes ook versterken. Jongvolwassenen die hier al gevoelig voor zijn geven aan hier last van te hebben. 

Dan ga ik in zo’n negatieve spiraal zitten. Het is niet dat het [sociale media] het aanwakkert, want die gevoelens die heb ik sowieso, dat is ook vastgesteld. Maar het versterkt het wel bij mij. [...] Als je dan een post aanklikt over inderdaad depressieve gevoelens, dan blijft dat gevoed worden [...]. Dan krijg je ineens heel veel van dat soort posts.

Een aantal jongvolwassenen noemden ook dat sociale media bijdragen aan een negatief zelfbeeld. Dit komt met name doordat jongvolwassenen zich online vergelijken met anderen die het beter lijken te hebben. Jongvolwassenen zitten in een levensfase waarin identiteitsvorming een belangrijk rol speelt. Daar is interactie met de omgeving ook belangrijk in. Die omgeving bestaat niet alleen fysiek, maar ook online.Sociale media en identiteitsontwikkeling.

Daarnaast gaven meerdere jongvolwassenen aan dat ze zich minder goed kunnen concentreren. Zij denken dat dit komt door de snelle, korte video's die zij vaak zien. Daardoor raken ze snel verveeld. Momenten van verveling zijn ook juist de momenten waarop jongvolwassenen aangeven sociale media vaak te gebruiken, zoals voor het slapengaan of in het openbaar vervoer.

Leefgewoonten

Meerdere jongvolwassenen noemen dat sociale media negatieve gevolgen hebben op het gebied van slaap. Ze beschrijven hoe schermgebruik in de avond hen wakker houdt of de slaapkwaliteit verslechtert.

Dan denk ik: oké, een halfuurtje op de telefoon en dan ga ik slapen, maar na dat halfuurtje ben ik niet meer moe... dan is het alweer anderhalf uur verder.

Een positief gevolg op het gebied van leefgewoonten is dat jongvolwassenen aangeven dat zij via platforms als Instagram en TikTok inspiratie opdoen over bijvoorbeeld gezonde recepten of hoe ze bepaalde oefeningen in de sportschool kunnen uitvoeren.

Grip krijgen op het gebruik van sociale media

Een deel van de jongvolwassenen geeft aan bewust bezig te zijn met het reguleren van hun sociale media gebruik. Zij proberen actief hun schermtijd te verminderen. Het inzien van hun schermtijd kan jongvolwassenen helpen om bewuster om te gaan met het gebruik van sociale media.

Maar sinds ik [de eigen schermtijd] weer heb gezien ben ik wel bewuster bezig met als je aan het doorscrollen bent, even uit de app, ja.

Jongvolwassenen noemen ook dat het instellen van een limiet op schermtijd kan helpen om schermtijd te verminderen. Andere manieren hiervoor zijn het verplaatsen of verwijderen van apps, het uitzetten van notificaties of het wegleggen van de telefoon in een andere ruimte.

Jongvolwassenen ervaren meerdere uitdagingen bij het krijgen van grip op het gebruik van sociale media. Ze vinden het bijvoorbeeld lastig om andere vormen van afleiding in te zetten, zoals wandelen, het lezen van een boek of luisteren naar een podcast. Dit heeft te maken met de constante beschikbaarheid van snelle prikkels op sociale media. Dit maakt het moeilijker om  activiteiten te doen die pas later beloning geven, zoals  lezen. Dit is met name uitdagend op de momenten wanneer ze niet lekker in hun vel zitten of weinig energie hebben. Het is op die momenten makkelijker om sociale media erbij te pakken, omdat ze zich daar minder voor hoeven te concentreren.

Het is me echt actief opgevallen dat ik weer echt moest leren [lezen] sinds ik weer ben gaan lezen. Om gewoon even 20 minuten er doorheen te komen en actief te blijven lezen. [...] Dat je er echt in moet raken, dat heb ik actief weer aan moeten leren.

Een andere uitdaging die jongvolwassenen noemen is dat het gebruik van sociale media een onderdeel is geworden van hun sociale leven. Hierdoor ervaren ze druk om voortdurend op de hoogte te blijven van het leven van anderen via sociale media. Dit gaat vaak samen met gevoelens van onrust of angst om iets te missen. Dit maakt het lastig om sociale media gebruik te verminderen of ermee te stoppen.

Eén meisje zit dan niet op Snapchat en [...] dan delen mensen gewoon random dingen uit hun dag, waarop je dan kan inhaken als je elkaar weer ziet enzo. Dat vind ik gewoon heel leuk, hetzelfde met Instagram, dat je stories ziet en dat je dan een beetje weet wat iemand gedaan heeft en dat je daar naar kan vragen. [...] Zij heeft dat dan dus niet, dan mist ze allemaal dingen en zit ze daar soms half verward van ‘oh, huh?’. En dat ik dan denk, oja ik wil niet diegene zijn, want ik wil op de hoogte zijn van mijn vrienden. Dus daardoor vind ik het moeilijk om Instagram en Snapchat echt te verwijderen.

9% van de Utrechtse mannen gokt online

In het najaar van 2024 gaf 9% van de Utrechtse volwassen mannen aan online gegokt te hebben in het afgelopen jaar. Mannen gokken vaker online dan vrouwen en 18- t/m 39-jarigen doen dit vaker dan oudere Utrechters. In Utrecht heeft gemiddeld 5% van de volwassenen in het afgelopen jaar. 1% gokt elke maand online. Van de mensen die in het laatste jaar online hebben gegokt, heeft 18% wel eens meer geld verloren dan zij vooraf bereid waren om te verliezen.Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen.

Percentage volwassenen dat de laatste 12 maanden online heeft gegokt

Steeds meer Utrechters sporten elke week

Het percentage Utrechtse volwassenen (18+) die elke week sporten stijgt sinds 2016. In het najaar van 2024 sportte 71% van de Utrechtse volwassenen elke week. In 2016 was dit nog 61%. Deze stijging wordt vooral veroorzaakt doordat Utrechters met een hbo- of wo-opleiding vaker zijn gaan sporten. In vergelijking met 2020 sporten ook volwassenen met basisonderwijs of vmboVmbo of een vergelijkbare opleiding zoals lbo of mavo. Hieronder verstaan we ook mbo-niveau 1. als opleiding in 2024 vaker elke week. Jongere volwassenen sporten vaker elke week dan oudere volwassenen. Wel zijn Utrechters van alle leeftijden tussen 2016 en 2024 vaker gaan sporten. Utrechtse volwassenen sporten vaker elke week dan gemiddeld in Nederland en de andere G4-stedenAmsterdam, Rotterdam en Den Haag..Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen.Meer informatie over sporten staat op de pagina over beweging.

Percentage volwassenen die elke week sporten, naar opleiding en leeftijd