Image

Voeding

Samenvatting

Jeugd

  • 9 van de 10 kinderen ontbijten elke dag, jongeren ontbijten minder vaak

Volwassenen

  • 64% van de volwassenen eet elke dag groente
  • 11% van de Utrechtse volwassenen eet meestal vegetarisch
  • 62% van de Utrechters eet elke week een gekochte maaltijd
  • Gezond eten is lastiger voor kwetsbare Utrechters

Ouderen

  • 64% van de ouderen eet elke dag fruit
  • Ouderen met een hbo- of wo-opleiding eten minder vaak vlees of vis
  • 44% van de ouderen eet elke week een gekochte maaltijd
Wat houdt het in?

Voeding heeft een sterke invloed op de gezondheid

Goede voeding heeft een positief effect op iemands gezondheid. Het eten van gezonde voeding wordt in verband gebracht met een verminderde kans op hart- en vaatziekten, diabetes en sommige vormen van kanker. De Volksgezondheidsmonitor Utrecht onderzoekt bijvoorbeeld het eten van groeten, fruit en ontbijt onder de Utrechters, maar ook het drinken van zoete dranken door Utrechtse kinderen en jongeren en het geven van borstvoeding aan baby's. Zo krijgen we inzicht in het maken van de gezonde keuze in voeding en voedsel in Utrecht.

Waarom is het dagelijks eten van groenten en fruit belangrijk?

Groenten en fruit bevatten belangrijke nutriënten als vitaminen, mineralen en voedingsvezel en bevatten geen verzadigd of transvet en weinig natrium. Aangeraden wordt om 250 gram groenten en twee stuks fruit per dag te eten.

En waarom is ontbijten belangrijk?

Na een nacht zonder eten is een goed ontbijt van belang om het lichaam van nieuwe energie te voorzien en de stofwisseling op gang te brengen. Dit geeft niet alleen waardevolle voedingsstoffen, maar helpt ook het concentratievermogen. Met regelmaat eten is bovendien van belang om op een gezond gewicht te blijven.

Borstvoeding is gezond voor moeder en kind

Borstvoeding is goed voor de gezondheid van baby’s en moeders. Dit is voor vrouwen ook de belangrijkste reden om borstvoeding te geven. Baby’s die borstvoeding krijgen, hebben minder kans op maagdarminfecties en middenoorontsteking. Dit geldt ook voor kinderen die borstvoeding hebben gehad. Borstvoeding verlaagt waarschijnlijk ook de kans op overgewicht en luchtwegklachten bij kinderen en diabetes type II, reumatoïde artritis en een hoge bloeddruk bij moeders. Het contact tijdens de borstvoeding tussen moeder en kind kan ook gunstig zijn voor de hechting en de ontwikkeling van het kind.

Cijfers over jeugd

9 van de 10 kinderen ontbijten elke dag, jongeren ontbijten minder vaak

In 2025 ontbeet 91% van de kinderen in groep 7 en 8 van het basisonderwijs vijf of meer dagen per week. 4% van de kinderen slaat het ontbijt wel eens over omdat er thuis geen ontbijt is.Jongeren in klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs ontbijten minder vaak. In 2023 ontbeet 71% van de jongeren vijf of meer dagen per week. Het percentage jongeren dat regelmatig ontbijt is in 2023 lager dan enkele jaren geleden. In 2019 was dit 79%. Jongeren op het vmbo en de havo ontbijten minder vaak dan jongeren op het vwo. 58% van de jongeren op het vmbo en 68% van de jongeren op de havo ontbijten vijf of meer keer per week. Op het vwo is dit 83%.Kinderen en jongeren met een Nederlandse herkomst ontbijten vaker vijf of meer keer per week dan kinderen en jongeren die zelf in het buitenland zijn geboren of van wie de ouders in het buitenland zijn geboren.

Percentage kinderen en jongeren dat vijf of meer keer per week ontbijt

Infogram URL
Cijfers over volwassenen

64% van de volwassenen eet elke dag groente

Bijna twee derde van de Utrechtse volwassenen tussen de 18 en 64 jaar eet elke dag groente en 46% eet elke dag fruit. 83% van de volwassenen ontbijt vijf of meer dagen per week. Vrouwen en volwassen met een hbo- of wo-opleiding eten vaker groente en fruit en ontbijten vaker dan gemiddeld in Utrecht. Dit geldt ook voor volwassenen die samenwonen met een partner en kinderen. Volwassen uit meerpersoonshuishoudens zonder kinderen eten ook vaker elke dag groente.
 

Infogram URL
Het Voedingscentrum adviseert voor een gezond en duurzaam voedingspatroon o.a. om elke dag tenminste 200 gram groente en twee stuks fruit te eten en minder vlees en meer plantaardig te eten. Het advies is ook om de dag te beginnen met een ontbijt. Ontbijten kan zorgen voor meer regelmaat in de eetmomenten en minder verleiding voor ongezonde snacks.

11% van de Utrechtse volwassenen eet meestal vegetarisch

Ruim een op de tien Utrechtse volwassenen eet nooit of bijna nooit vlees of vis. Dit geldt vaker voor vrouwen, 18- tot 39-jarigen en Utrechters met een hbo- of wo-opleiding. Ook Utrechters in huishoudens zonder kinderen eten vaker vegetarisch. Volwassenen uit deze groepen die wel wekelijks vlees of vis eten, eten gemiddeld ook minder dagen per week vlees.

Utrechters die wekelijks vlees of vis eten, eten gemiddeld 3,7 dagen vlees en 1,3 dagen vis per week. Utrechters met een Marokkaanse achtergrond eten gemiddeld meer dagen per week vis en gemiddeld minder dagen vlees.

Aantal dagen per week waarop Utrechters vlees of vis eten

Image
De meeste Utrechters eten niet elke dag vlees of vis. 17% eet (bijna) nooit vlees en 33% (bijna) nooit vis.

62% van de Utrechters eet elke week een gekochte maaltijd

62% van de Utrechters eet één of meer dagen per week een gekochte maaltijd. Zij eten een kant- en klaar of diepvriesmaaltijd, laten eten bezorgen of halen dit af, eten in een bedrijfsrestaurant of gaan uit eten. Mannen en 18- tot 39-jarige volwassenen doen dit vaker dan andere Utrechtse volwassenen. Vrouwen en volwassenen die samenwonen met een partner en kinderen eten minder vaak een gekochte maaltijd en koken vaker zelf. Utrechters die alleen wonen koken minder vaak zelf een maaltijd en eten vaker een kant en klaar- of diepvriesmaaltijd. 

Percentage Utrechters dat ten minste één keer per week een gekochte maaltijd eet

Infogram URL

Het aantal Utrechters dat één of meer dagen per week een gekochte maaltijd eet, verschilt niet naar opleidingsniveau. Wel zijn er verschillen naar het soort maaltijd. Utrechters met een hbo- of wo-opleiding laten vaker eten bezorgen of halen dit af. Utrechters met maximaal een mbo-, havo- of vwo-opleiding eten vaker in een bedrijfsrestaurant of gebruiken een kant en klaar- of diepvriesmaaltijd.

Gezond eten is lastiger voor kwetsbare Utrechters

22% van de kwetsbare Utrechters die meegedaan hebben aan een peiling van het panel Meetellen in Utrecht vindt dat ongezonde voeding hen belemmerd om gezond te zijn. Een vaak genoemde reden voor ongezond eetgedrag is dat gezond eten (te) duur is en zij onvoldoende geld hebben dit te kopen. Daarnaast noemen panelleden vaak dat het te verleidelijk is om ongezond te eten, dat ze niet goed weten hoe ze gezond moeten koken en dat ze alleen wonen en daardoor ongezonder koken. Voor dakloze panelleden kan het lastig zijn om gezond te eten omdat zij afhankelijk zijn van het aanbod van de instantie waar zij verblijven.

Ja en gezonde voeding is ook duurder hè. Je ziet natuurlijk ook dat de mensen die weinig budget hebben, die kopen dus goedkopere spullen. En ja weet je het goedkopere voer is ongezonder. Dat is natuurlijk ook raar. Dat gezond eten duurder is.

Nou omdat ik afhankelijk ben van wat er gepresenteerd wordt. [...] Ik vind het jammer want de Sleep-Inn vind ik een prima organisatie, fijne lui. Maar er zit haast geen fruit daar. Dus echt alleen maar broodjes kaas en een warme maaltijd. Dus vrij eenzijdig.

Gezondheidspeiling en onderzoek Meetellen in coronatijd

De Gezondheidspeiling 2020 is in Utrecht uitgevoerd van eind september tot en met  half december 2020. Het onderzoek van Meetellen in Utrecht over ‘gezond leven’ is uitgevoerd van november 2020 tot en met half maart 2021. Van september tot de tweede helft van oktober 2020 nam het aantal Utrechters met een positieve testuitslag toe waarna een daling inzette die tot in de loop van december aanhield. Rond kerst nam het aantal Utrechters met een positieve testuitslag toe, maar 2021 startte weer met een daling. Vanaf begin februari begint het aantal besmettingen opnieuw te stijgen. Dat gaat door tot eind april.

Vanaf 13 oktober gold een gedeeltelijke lockdown en vanaf 15 december een gehele lockdown. Dit alles heeft de resultaten van de Gezondheidspeiling en het onderzoek van Meetellen in Utrecht beïnvloed. Voor een aantal gezondheidsthema’s hebben respondenten ingevuld wat de invloed van de coronacrisis hierop volgens hen was. Ook zijn er indicatoren waarmee een vergelijking over de tijd is gemaakt. Zie de pagina coronavirus voor meer gezondheidsinformatie.

Cijfers over ouderen

64% van de ouderen eet elke dag fruit

Bijna twee derde van de zelfstandig wonende Utrechtse 65-plussers eet elke dag fruit en 56% eet elke dag groente. 90% van de ouderen ontbijt vijf of meer dagen per week. Vrouwen en ouderen met een hbo- of wo-opleiding eten vaker groente en fruit dan gemiddeld in Utrecht.
  

Infogram URL
Het Voedingscentrum adviseert voor een gezond en duurzaam voedingspatroon o.a. om elke dag tenminste 200 gram groente en twee stuks fruit te eten en minder vlees en meer plantaardig te eten. Het advies is ook om de dag te beginnen met een ontbijt. Ontbijten kan zorgen voor meer regelmaat in de eetmomenten en minder verleiding voor ongezonde snacks.

Ouderen met een hbo- of wo-opleiding eten minder vaak vlees of vis

7% van de 65-plussers met een hbo- of wo-opleiding eet nooit of bijna nooit vlees of vis. Dit is vaker dan het Utrechts gemiddelde van 4%. Ouderen met een hbo- of wo-opleiding die wel vlees eten, eten gemiddeld minder dagen per week vlees dan andere ouderen.

Image
17% van de Utrechtse ouderen eet elke dag vlees. 8% eet (bijna) nooit vlees. 77% van de ouderen eet elke week vis.

44% van de ouderen eet elke week een gekochte maaltijd

44% van de zelfstandig wonende 65-plussers eet één of meer dagen per week een gekochte maaltijd. Zij eten bijvoorbeeld een kant- en klaar of diepvriesmaaltijd, laten eten bezorgen of halen dit af of gaan uit eten. Ouderen die alleen wonen doen dit vaker dan ouderen die niet alleen wonen. Ouderen die alleen wonen eten ook minder vaak een zelfgemaakte warme maaltijd. Dit geldt ook voor ouderen van 80 jaar of ouder. Gemiddeld eten ouderen 5 à 6 dagen per week een zelfgemaakte warme maaltijd. Ouderen die alleen wonen en ouderen van 80-plussers doen dit gemiddeld 5 dagen per week.

Percentage Utrechters dat ten minste één keer per week een gekochte maaltijd eet

Infogram URL

Gezondheidspeiling in coronatijd

De Gezondheidspeiling 2020 is in Utrecht uitgevoerd van eind september tot en met half december 2020. In deze periode nam het aantal Utrechters met een positieve testuitslag tot de tweede helft van oktober toe waarna een daling inzette die tot eind december aanhield. Vanaf 13 oktober gold een gedeeltelijke lockdown en vanaf 15 december een gehele lockdown. Dit alles heeft de resultaten van de Gezondheidspeiling beïnvloed. Voor een aantal gezondheidsthema’s hebben respondenten ingevuld wat de invloed van de coronacrisis hierop volgens hen was. Ook zijn er indicatoren waarmee een vergelijking over de tijd is gemaakt. Zie de pagina coronavirus voor meer gezondheidsinformatie.