Samenvatting Gezondheidsmonitor Jeugd 2023

• Ondanks een afname in ervaren gezondheid, voelen de meeste jongerenJongeren uit de tweede en vierde klas van het regulier voortgezet onderwijs. in Utrecht zich in het najaar van 2023 gezond
• Ongunstige ontwikkelingen die we tijdens de coronacrisis in mentale gezondheid zagen, zetten niet verder door. Tegelijkertijd ervaren jongeren vaker stress
• Met de meeste jongeren gaat het goed thuis
• Jongeren zijn minder positief over school
• Inclusie en sociale veiligheid staan onder druk
• Jongeren op het vmbo en havo, in een eenoudergezin en jongeren met een migratieachtergrond hebben vaker een gezondheidsachterstand en minder kansen op gezondheid 

Onderzoeksdata nodig? Kijk op Utrecht in Cijfers

De meeste jongeren voelen zich gezond, maar minder dan in eerdere jaren

81% van de jongerenJongeren uit de tweede en vierde klas van het regulier voortgezet onderwijs. voelt zich in het najaar van 2023 gezond. Dit percentage is lager dan in 2021. Toen was het 86%. De meerderheid van de jongeren (79%) geeft aan zich gelukkig te voelen. De eerdere daling hierin tussen 2019 en 2021 zet in 2023 niet verder door.

Ongunstige ontwikkelingen in ervaringen op school en jezelf kunnen zijn

Er zijn verschillende negatieve ontwikkelingen in de sociale leefomgeving van jongeren tussen 2019 en 2023. Zij geven vaker aan gepest te worden op school: dit stijgt van 8% naar 15%. Online pesten nam toe tussen 2019 en 2021, maar stijgt niet verder in 2023. Van de jongeren voelt 7% zich niet veilig op school. Zij geven ook minder vaak aan school leuk te vinden, dit daalt van 50% in 2019 naar 44% in 2023. Bovendien kunnen jongeren minder goed zichzelf zijn: zij ervaren vaker discriminatie (18% naar 22%) en beschouwen homoseksualiteit minder vaak als normaal. In 2019 was dit nog 73%, in 2023 daalde dit naar 50%.

Thuis gaat het met de meeste jongeren goed

Vier op de vijf jongeren kunnen met hun ouders praten als ze ergens mee zitten. 78% van de jongeren vindt dat hun ouder(s) veel tijd met hen doorbrengen. 

Ongunstige ontwikkelingen mentale gezondheid in coronaperiode zetten niet verder door

Eerdere ongunstige ontwikkelingen die we tijdens de coronaperiode zagen in de mentale gezondheid van jongeren zetten in 2023 niet verder door. Het percentage jongeren met matige of ernstige psychische klachten in de afgelopen vier weken is tussen 2021 en 2023 gedaald van 9% naar 6%. Het percentage ernstig eenzame jongeren steeg van 7% in 2019 naar 11% in 2021 en is nu teruggezakt naar 8%. 

Tegelijkertijd voelen jongeren zich in 2023 vaker gestrest dan in 2021 (44% naar 51%), met name door school of huiswerk en door alles wat ze moeten doen. Van de jongeren ervaart 39% prestatiedruk. 

Jongeren vapen en roken vaker dan in eerdere jaren 

Jongeren zijn tussen 2019 en 2023 vaker wekelijks gaan roken en vapen. Dit steeg van 3% naar 7%. Er is geen verandering in wietgebruik: 9% van de jongeren heeft dit ooit gedaan. 18% van de jongeren heeft in de laatste 4 weken alcohol gedronken en 12% dronk toen meer dan 5 glazen bij een gelegenheid. Na een toename tussen 2019 en 2021 is dit niet verder gestegen. 

Minder controle over social media gebruik onder jongeren

Tussen 2019 en 2023 steeg het percentage jongeren met een gebrek aan controle over het eigen social mediagebruikGebrek aan controle over het eigen social mediagebruik wordt gemeten met zeven vragen, zoals 'Hoe vaak vind je het moeilijk om met sociale media te stoppen?'. Wanneer deze vragen vooral met ‘soms’ of ‘(heel) vaak’ worden beantwoord, is vermoedelijk sprake van gebrek aan controle op het gebruik van sociale media. van 9% naar 17%. Een op de vijf jongeren heeft het afgelopen jaar geld besteed aan loot boxesVirtuele schatkist of doos vol items die spelers in games kunnen kopen. Spelers weten bij het kopen niet wat in de lootbox zit. in games en 3% heeft online gokspelen gespeeld voor geld.

Duidelijke gezondheidsverschillen naar achtergrondkenmerken van jongeren

Een aantal groepen jongeren in Utrecht heeft vaker gezondheidsachterstanden en minder kansen op gezondheid. Dit geldt voor jongeren op het vmbo en havo, jongeren in een eenoudergezin en jongeren met een migratieachtergrond. 

Gezondheidsthema's onder jongeren verschillen per wijk 

Het verschilt per gezondheidsthema welke wijken opvallen. Jongeren uit Overvecht, Zuidwest en Leidsche Rijn zijn minder vaak lichamelijk actief. Jongeren uit Vleuten-De Meern ervaren vaker prestatiedruk, vinden school minder vaak leuk en voelen zich vaker onveilig op school. Jongeren uit Oost gebruiken vaker middelen. Jongeren uit West scoren op de meeste gezondheidsthema’s gunstiger dan jongeren uit andere wijken.