Resultaten
Ten minste een op de vijf de kinderen in Utrecht is een KOPP/KOV kind
Ten minste 20% van de Utrechtse kinderen tot en met 17 jaar is KOPP/KOV. Dit zijn ongeveer 14.000 kinderen. Volgens landelijk onderzoek groeit gemiddeld één op de vier kinderen op met een ouder met psychische problemen of een verslaving.Daar is de aanwezigheid van psychische of verslavingsproblemen is vastgesteld met een gestructureerd diagnostisch interview. In onderliggend onderzoek kijken we op basis van declaratiegegevens van zorgverzekeraars naar ouders die in behandeling zijn voor psychische problemen of een verslaving. Waarschijnlijk zijn er dus nog meer KOPP/KOV kinderen in Utrecht, omdat niet iedere ouder met psychische of verslavingsproblemen zorg ontvangt.
De meeste KOPP/KOV kinderen in Utrecht hebben een ouder die in behandeling is voor psychische problemen (13.500 kinderen), slechts een klein gedeelte heeft een ouder die behandeld wordt voor een verslaving (450 kinderen). De meeste ouders van KOPP/KOV kinderen die in behandeling zijn bij de specialistische GGZ hebben een angststoornis, depressieve stoornis of persoonlijkheidsstoornis. Dit blijkt uit declaratiegegevens van de zorgverzekeraars. Voor de basis GGZ wordt hierover geen informatie vermeldt op de factuur.
Top tien meest voorkomende diagnoses bij ouders:
Bijna de helft van de ouders van KOPP/KOV kinderen gebruikt alleen medicatie maar krijgt geen behandeling voor psychische problemen
Wanneer er sprake is van psychische problemen of een verslaving, kan het zijn dat de ouder alleen medicatie gebruikt. Een ouder kan ook in behandeling zijn in de basis GGZDe generalistische basis GGZ is tot en met 2021 bedoeld voor cliënten met milde tot matige, of stabiel chronische, niet-complexe psychische klachten. of in de specialistische GGZDe specialistische GGZ wordt tot en met 2021 ingezet voor zwaardere, meer complexe psychische klachten., eventueel in combinatie met medicatie voor psychische klachten. De problematiek van ouders dus in ernst verschillen. Wanneer een ouder behandeld wordt in de basis GGZ of alleen medicatie gebruikt, gaat het waarschijnlijk om mildere psychische klachten. Als een ouder wordt behandeld in de specialistische GGZ, dan wijst dat meestal op ernstige en langdurige problemen en is de kans groter dat een KOPP/KOV-kind zelf ook problemen ontwikkeld.
KOPP/KOV kinderen groeien vaker op in een gezin met een uitkering
In Utrecht groeit 24% van de KOPP/KOV kinderen op in een gezin dat rondkomt van een uitkering. Onder andere kinderen in Utrecht is dat maar 9%. Zij groeien juist vaker op in een gezin met werk of vermogen als belangrijkste inkomstenbron. KOPP/KOV kinderen hebben ook vaker een ouder met basisonderwijs of vmbo als laatst afgeronde opleiding vergeleken met andere kinderen in Utrecht.
KOPP/KOV kinderen wonen vaker in Overvecht, Zuidwest, Noordwest en Zuid
In de wijken Overvecht, Zuidwest, Noordwest en Zuid wonen relatief gezien meer KOPP/KOV kinderen dan verwacht op basis van het aantal kinderen dat daar woont. 10% van de kinderen in Utrecht woont bijvoorbeeld in Overvecht. Van de 14.000 KOPP/KOV kinderen wonen er 1.835 in Overvecht (13%). Ook in de wijken Zuidwest, Noordwest en Zuid wonen meer KOPP/KOV kinderen dan je zou verwachten op basis van het aantal kinderen dat daar woont. In Leidsche Rijn wonen juist minder KOPP/KOV kinderen dan verwacht op basis van het aantal kinderen dat daar woont.
KOPP/KOV kinderen ontvangen vaker jeugdhulp dan andere kinderen in Utrecht
KOPP/KOV kinderen ontvangen vaker jeugdhulp dan andere kinderen. Dit geldt met name voor kinderen van ouders met een verslaving. Zij maken relatief gezien vooral vaker gebruik van zwaardere vormen van jeugdhulp, zoals jeugdhulp met verblijf. 3,3% van de KOV kinderen maakt gebruik van jeugdhulp met verblijf. Dit is meer dan 30 keer zo vaak vergeleken met andere kinderen in Utrecht (geen KOPP/KOV: 0,1%).
De kans op jeugdhulp neemt toe met de zwaarte van de problematiek van ouders. KOPP kinderen met ouders in de basis GGZ krijgen bijvoorbeeld bijna twee keer zo vaak ondersteuning van het buurtteam vergeleken met niet KOPP/KOV. Voor KOV kinderen is dat bijna vier keer zo vaak.
Andere risicofactoren die samenhangen met jeugdhulp gebruik
Soms zijn er in een gezin naast psychische problemen of een verslaving ook andere risicofactoren zoals armoede, scheiding, et cetera. Er is dan sprake van een stapeling van risicofactoren. Hiermee wordt de kans groter dat een kind zorg of ondersteuning nodig heeft.
Utrechtse kinderen die bijvoorbeeld opgroeien in een eenoudergezin maken vaker gebruik van jeugdhulp vergeleken met kinderen die bij beiden ouders opgroeien. Zij ontvangen drie keer zo vaak ondersteuning van het buurtteam jeugd en gezin. Wanneer er in het gezin ook psychische of verslavingsproblemen spelen neemt deze kans nog meer toe. Dit geldt ook voor andere risicofactoren, zoals wanneer kinderen in contact zijn geweest met leerplicht of geen regulier onderwijs volgen.
Sommige risicofactoren vergroten de kans op basishulp, maar juist niet op ambulante specialistische jeugdhulp. Bijvoorbeeld kinderen uit gezinnen die afhankelijk zijn van een uitkering maken wel vaker gebruik van basishulp vergeleken met kinderen uit gezinnen met inkomen uit werk of vermogen. Maar deze gezinnen maken juist minder vaak gebruik van ambulante specialistische jeugdhulp. Eenzelfde soort patroon is zichtbaar voor gezinnen met een migratieachtergrond. Mogelijk worden deze groepen momenteel niet goed bereikt. Voor KOPP/KOV kinderen speelt dit een grotere rol, omdat zij relatief gezien vaker opgroeien in een gezin dat afhankelijk is van een uitkering.
Gebruik jeugdhulp door KOPP/KOV kinderen verschilt per wijk
KOPP/KOV kinderen in Overvecht, Zuidwest, Noordwest en West ontvangen relatief gezien minder vaak jeugdhulp (exclusief buurtteam) dan kinderen in de rest van Utrecht. Dit zijn vaak juist wijken waar deze groepen oververtegenwoordigd zijn. In een wijk als Leidsche Rijn ontvangen KOPP/KOV kinderen juist relatief gezien vaker jeugdhulp (exclusief buurtteam) dan in andere Utrechtse wijken.