Zorg en ondersteuning

Invloed van digitalisering op zorg en ondersteuning

Digitalisering heeft ook grote invloed op zorg en ondersteuning. Waar zorg en ondersteuning vroeger vooral plaatsvond in de spreekkamer of aan huis, verschuift een deel hiervan naar de digitale wereld. Digitalisering van de zorg kan helpen om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Inwoners en professionals in Utrecht zien dat digitale zorg regie en gemak kan bieden.iVoorbeelden hiervan zijn dat mensen zelf hun bloeddruk of glucose meten, contact met zorgverleners kunnen hebben via chat of beeldbellen of informatieve filmpjes kunnen kijken.Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) (2026). Monitor Digitale Zorg, 2025i 

Binnen de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) wordt digitale zorg steeds vaker ingezet. Bijvoorbeeld door middel van online therapie, apps en AI-chatbots. Deze vormen van zorg kunnen depressie, angst en stress verminderen.Fajnerova et al. (2023)iSoms werkt dit net zo goed als traditionele therapie en kan het deze mogelijk vervangen.Fajnerova et al. (2023)iDigitale zorg kan ook tijdelijk worden ingezet bij lange wachtlijsten, zodat mensen eerder hulp ontvangen.Mahreen et al. (2024)iDigitale zorg kan de drempel om hulp te zoeken verlagen, omdat dit anoniem kan. Verder maakt digitale zorg het makkelijker om aan te sluiten bij verschillende talen en culturele achtergronden.Mahreen et al. (2024)iDigitale zorg kan daarmee een waardevol aanvullend hulpmiddel zijn binnen de GGZ.

Niet voor iedereen is digitale zorg passend.Hatami H, Deravi N, Danaei B, Zangiabadian M, Shahidi Bonjar AH, Kheradmand A, Nasiri MJ. (2022). Tele-medicine and improvement of mental health problems in COVID-19 pandemic: A systematic review. Int J Methods Psychiatr Res.iVoor sommige mensen vormt het juist een belemmering om zorg te gebruiken. Bijvoorbeeld als iemand beperkte digitale vaardigheden heeft, niet over de juiste digitale middelen beschikt of zich zorgen maakt over privacy.RIVM (2022). E-healthmonitor 2022iOok in Utrecht zien professionals en inwoners dat digitale zorg soms lastig te gebruiken is, omdat het vaardigheden vraagt zoals het werken met apps, inloggen met DigiD en begrijpen van online informatie. Dit kan ertoe leiden dat sommige mensen minder goed gebruikmaken van zorg of afhankelijk worden van anderen.iDeze mensen hebben meer baat bij persoonlijke zorg en ondersteuning.i

Professionals en inwoners in Utrecht maken zich ook zorgen over mis- en desinformatieMisinformatie is valse of misleidende informatie die niet goed wordt begrepen en wordt verspreid zonder schadelijke bedoelingen. Bij desinformatie verspreidt iemand doelbewust misleidende informatie en doet dat vaak met kwade bedoelingen. Bron: AIVD AIVD. Wat is het verschil tussen misinformatie en desinformatieiover gezondheid.iVerschillende onderzoeken bevestigen dat de digitale wereld gebruikt wordt om mis- en desinformatie te verspreiden.Gunasekeran DV, Chew A, Chandrasekar EK, Rajendram P, Kandarpa V, Rajendram M, Chia A, Smith H, Leong CK. (2022). The Impact and Applications of Social Media Platforms for Public Health Responses Before and During the COVID-19 Pandemic: Systematic Literature Review. J Med Internet ResiDaardoor kunnen mensen verkeerde gezondheidsadviezen opvolgen of juist betrouwbare informatie niet meer vertrouwen, bijvoorbeeld rondom vaccinaties of seksuele gezondheid.JOU en DOCK (2026). Trendrapportage online leefwereldiDit kan hun gezondheid negatief beïnvloeden.

Positieve en negatieve gevolgen van digitalisering voor gezondheid, volgens het Utrechtse Bewonerspanel

Image