Methoden

Op welke informatie is In verband met gezondheid 2026 gebaseerd?

De afdeling Volksgezondheid van de gemeente Utrecht verzamelt gegevens over gezondheid en welzijn uit verschillende bronnen:

Vragenlijstonderzoeken:  

• Jeugdmonitors Utrecht (10- tot en met 12-jarigen)
• Gezondheidsmonitors Jeugd (13- tot en met 16-jarigen; in samenwerking met GGD-en, GGD GHOR en RIVM)
• Gezondheidsmonitors Jongvolwassenen (16- tot en met 25-jarigen; in samenwerking met GGD-en, GGD GHOR en RIVM)
• Gezondheidsmonitors Volwassenen en Ouderen (18 jaar en ouder; in samenwerking met GGD-en, GGD GHOR en RIVM)

Utrechters in kwetsbare situaties doen vaak niet mee aan monitors. Zij zijn wel vertegenwoordigd in Panel Meetellen, registratiedata (indien ingeschreven bij een gemeente, huisarts, et cetera) en we bereiken hen met kwalitatief onderzoek.

• Kwalitatief onderzoek, zoals het onderzoek naar Utrechters met een licht verstandelijke beperking.
• Registraties, zoals het digitaal dossier van de Jeugdgezondheidszorg, Vektis-declaraties en gegevens van huisartsenpraktijken uit het Julius Huisartsen Netwerk.
• Overig Utrechts onderzoek, zoals de Utrecht Monitor, de Bevolkingsprognose, de Inwonersenquête en het Scheidslijnenrapport.
• Landelijke onderzoeken en publicaties van bijvoorbeeld het Sociaal en Cultureel Planbureau en de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving.

We voegen geen bronverwijzing in de tekst toe als cijfers afkomstig zijn uit vragenlijstonderzoeken, registraties of overig Utrechts (kwalitatief) onderzoek.  

Bij de dataverzameling volgen we Utrechters niet over de tijd. We kunnen dus geen conclusies trekken over oorzaak en gevolg.

Voor In verband met gezondheid 2026 zijn ook eerder gepubliceerde VMU-specials gebruikt, namelijk:

• Special Eerste 1000 dagen (0-2 jaar)
• Special gezondheidsverschillen bij tieners (10-16 jaar)
• Kinderen van ouders met psychische problemen of een verslaving
• Welzijn van Utrechters met een licht verstandelijke beperking

Bij het samenstellen van In verband met gezondheid gebruikten we de volgende criteria:

• Het gaat over welzijn, gezondheid of factoren die dit beïnvloeden;
• Er zijn opvallende ontwikkelingen, grote verschillen, bedreigingen, kansen of ziektelastDe ziektelast is de hoeveelheid gezondheid die patiënten gemiddeld verliezen gedurende een normaal verwachte levensduur als gevolg van een aandoening., overtuigende signalen, enzovoort;
• De informatie is relevant voor Utrecht in 2026-2030.

De rapportage gaat vooral over ontwikkelingen in de hele stad, maar als er duidelijke wijkverschillen zijn, worden deze apart benoemd. Voor een overzicht van de gezondheid en het welzijn van Utrechters van specifieke wijken verwijzen wij naar de ‘van wijkdata naar wijkdoen-sessiesNeem voor meer informatie contact op met: volksgezondheidsmonitor@utrecht.nl’ die plaatsvinden met professionals in het sociaal en medisch domein in de Utrechtse wijken. Deze sessies helpen bij het vaststellen van wijkopgaven.  

We zijn in gesprek gegaan met Utrechters, professionals, collega’s en wetenschappers om de resultaten van de onderzoeken te delen en te duiden. In verband met gezondheid is het eindproduct, gebaseerd op de eerder opgesomde bronnen en deze duidingsgesprekken.

In deze rapportage vergelijken we Utrecht met de andere drie steden van de G4 (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag), Groningen, Eindhoven, Nijmegen, Leiden en Nederland. De vergelijking met de andere G4-steden is belangrijk vanwege de grootstedelijke uitdagingen waar deze steden voor staan. De vergelijking met Groningen, Eindhoven, Nijmegen en Leiden is gekozen omdat dit net als Utrecht ook studentensteden zijn. De landelijke vergelijking is veel breder, met alle steden en dorpen.

Leeftijdsaanduidingen in deze rapportage

In deze rapportage gebruiken we de volgende leeftijdsaanduidingen:

• Kinderen: leerlingen in groep 7 of 8 van het basisonderwijs. Voor kinderen in andere leeftijdscategorieën vermelden we de leeftijd, bijvoorbeeld 1- en 2-jarigen.
• Jongeren: leerlingen in de tweede of vierde klas van het voortgezet onderwijs.
• Jongvolwassenen: 16- tot en met 25-jarigen.
• Volwassenen: inwoners van 18 jaar en ouder, inclusief ouderen.
• Ouderen: inwoners van 65 jaar en ouder.
• Utrechters/inwoners: inwoners van alle leeftijden.