Zorgelijke afname van inclusie, verbondenheid en sociale veiligheid
Het belang van een inclusieve en veilige sociale omgeving is groot.Iedereen wil zichzelf kunnen zijn, zich verbonden en veilig voelen. Het gevoel niet geaccepteerd te worden of niet veilig te zijn, heeft invloed op het welzijn van mensen. Deze gevoelens hebben ook impact op ontmoeten en leefgewoonten,bijvoorbeeld in de vorm van eenzaamheid en doordat mensen minder vaak naar buiten gaan om te wandelen of te spelen.
De meeste Utrechters ervaren steun en een deel van de volwassenen zet zich in voor de gemeenschap. Dit kan zorgen voor meer verbondenheid, maar tegelijk signaleren we in deze rapportage zorgelijke ontwikkelingen in de sociale omgeving:
- Een afname van inclusie onder kinderenKinderen uit groep zeven en acht van het regulier basisonderwijs. (zie onderstaande figuur), jongerenJongeren uit de tweede en vierde klas van het regulier voortgezet onderwijs. en volwassenenVolwassenen zijn inwoners van 18 jaar en ouder. Ouderen vallen hier ook onder..
- Een sterke toename in gevoel van (sociale) onveiligheid onder kinderen en volwassenen (zie onderstaande figuur).
- Het percentage Utrechtse volwassenen dat zich achtergesteld voelt in Nederland is in zes jaar anderhalf keer zo groot geworden: van 8% in 2019 naar 12% in 2025.
- Gestage toename van registraties van overlast van personen met onbegrepen gedrag en van dakloze mensen, bijvoorbeeld: toename van ruim 2.100 registraties tussen 2017 en 2025. In 2025 waren er ruim 6.200 registraties van overlast door personen met onbegrepen gedrag.
- Een verdubbeling van het percentage zwaar belaste mantelzorgers onder volwassenen: van 13% in 2020 naar 26% in 2024. Ook landelijk en in de andere G4-steden is er een (lichte) toename van zwaar belaste mantelzorgers.
Afname van inclusie onder kinderen en toename van onveiligheidsgevoelens onder kinderen en volwassenen
Verschillende eerdere zorgen over verbondenheid blijven urgent:
- Ernstige eenzaamheid onder (jong)volwassenen blijft veel voorkomen. Bijna 1 op de 5 jongvolwassenen voelt zich bijvoorbeeld ernstig eenzaam.
- Utrechtse volwassenen hebben minder vaak contact met hun buren en familieleden. Bijvoorbeeld: 48% van de volwassenen had in 2018 wekelijks contact met buren, in 2024 was dat 37%.
Meer weten over de sociale leefomgeving van Utrechters? Zie de paragraaf ‘Sociale leefomgeving’.